{"id":16935,"date":"2018-11-30T23:00:24","date_gmt":"2018-12-01T03:00:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ea.aw\/pages\/?p=16935"},"modified":"2018-12-03T12:02:37","modified_gmt":"2018-12-03T16:02:37","slug":"parlamento-di-aruba-a-aproba-e-ley-di-ortografia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/parlamento-di-aruba-a-aproba-e-ley-di-ortografia\/","title":{"rendered":"Parlamento di Aruba a aproba e ley di ortografia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\">Dia prome di november 2018, Parlamento di Aruba a trata e ley di ortografia di Papiamento\u00a0 durante un reunion publico. Maske cu e topico tabata trata ortografia, tabatin hopi pregunta tambe tocante Papiamento den ense\u00f1ansa.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>E reunion a bay den un bon ambiente y casi tur parlamentario a hiba palabra pa haci pregunta y pa expresa nan pensamento y sintimento tocante ortografia y Papiamento en general. Banda di 7 or di anochi, despues di un pauze largo, caminda mester a delibera cu e hurista presente con pa adapta e ley pa inclui e nomber na Papiamento, a aproba e ley di ortografia cu 20 voto pro y 0 contra.<\/p>\n<hr \/>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-16937\" src=\"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/2018-11-01-Parlamento-di-Aruba-ta-aproba-ley-di-ortografia-DSC_1021.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"568\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<h3>Amienda aproba<\/h3>\n<p>Tabatin 3 amienda cu a wordo proponi. E prome dosnan, pa gobierno nombra un comision pa revision di e ortografia cada 5 a\u00f1a of cada 10 a\u00f1a, a wordo desaproba.<\/p>\n<p>E amienda cu Parlamento a aproba unanimamente tabata e di tres amienda, cu ta trata e \u201cciteertitel\u201d, esta con bo ta referi na e ley. A dicidi cu por referi na e ley na Hulandes como \u201cLandsverordening schrijfwijze Papiamento\u201d y tambe na Papiamento como \u201cOrdenansa nacional ortografia di Papiamento\u201d.<\/p>\n<hr \/>\n<h3>Mocion aproba<\/h3>\n<p>Varios parlamentario a haci uzo di e ocasion pa trece un mocion dilanti. Tabatin 3 mocion cu a wordo aproba.<\/p>\n<ol>\n<li>E prome mocion ta pa urgi gobierno pa tur scol basico na Aruba por pasa examen di trafico na Papiamento na 2019.<\/li>\n<li>E di dos mocion ta pa urgi gobierno pa instala un instituto di idioma, introduci un diccionario splicativo y bin cu curso pa corector y traductor.<\/li>\n<li>Y e di tres mocion ta pa urgi gobierno pa institui un Academia di Papiamento hunto cu e islanan Corsou y Boneiro, cu lo tin e autoridad pa bin cu revision di e ortografia riba un base regular. E Academia lo mester consisti di expertonan conoci y reconoci riba e area di Papiamento.<\/li>\n<\/ol>\n<hr \/>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-16936\" src=\"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/fb_Min-FEC-Xiomara-Ruiz-Maduro-01-750.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"406\" \/><\/p>\n<p><em>Potret cortesia di MinFEC, Xiomara Ruiz-Maduro<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p>Tanto Minister di Ense\u00f1ansa, dr. Rudy Lampe, como Minister di Cultura, mr. Xiomara Ruiz-Maduro, tabata presente na e reunion pa por contesta pregunta di Parlamento. E presencia di e dos ministernan aki ta debi na e echo cu pa hopi a\u00f1a e minister encarga cu ense\u00f1ansa tabata esun cu tabata instala comision pa traha riba ortografia. Na 2015 a pasa e encargo ey pa Minister di Cultura.<\/p>\n<p>Di parti di Departamento di Ense\u00f1ansa, drs. Audrey Tromp-Wouters, coordinador di Proyecto Idioma den Ense\u00f1ansa y lider di e grupo di trabou cu a traha riba e lista di palabra, tabata presente pa conseha Minister Lampe. Sra. Tromp a haya sosten di su colega linguista, drs. Juan Maduro y tambe di un grupo di experto cu a forma parti di e Comision di Ortografia, esta Ramon Todd Dandar\u00e9 Mag. Ling., Pedro Vel\u00e1squez y Evelyn Ruiz-Croes, di miembronan di e grupo di trabou cu a traha riba e lista di palabra, di ex-coleganan di Proyecto Idioma den Ense\u00f1ansa y di miembronan di Fundacion Lanta Papiamento.<\/p>\n<hr \/>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-16938\" src=\"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/fb_Min-FEC-Xiomara-Ruiz-Maduro-02-750.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"350\" \/><\/p>\n<hr \/>\n<p>Cu aprobacion di e ley aki, Parlamento a oficialisa e ortografia cu ense\u00f1ansa ta uzando caba desde 2009, despues cu e minister di e tempo ey, drs. Marisol Lopez-Tromp, a duna permiso pa cuminsa aplica e reglanan den ense\u00f1ansa. Alabes e minister concerni a duna su aprobacion pa manda e version di 2009 pa Departamento di Legislacion y Asunto Huridico. Dos a\u00f1a prome, esta na 2007, Parlamento ya caba a expresa su sentimento positivo pa aplica e reglanan di ortografia, anticipando e formalisacion legal.<\/p>\n<p>Pa medio di esaki Departamento di Ense\u00f1ansa kier a gradici tur e profesionalnan cu den transcurso di tempo a traha riba e reglanan di ortografia y e lista di palabra. Tambe tur parlamentario, tur minister y tur otro persona cu di un manera of otro a yuda haci posibel cu Aruba tin un ortografia amplia oficial na 2018.<\/p>\n<hr \/>\n<h3>Material di referencia<\/h3>\n<p>Departamento di Ense\u00f1ansa Aruba (DEA) kier informa publico cu por haya e reglanan oficial di ortografia y e lista di palabra riba e website\u00a0<a href=\"http:\/\/www.papiamento.aw\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[papiamento.aw]<\/a>\u00a0. Eyriba tambe por download e spelling checker y por bay na \u201cbusca palabra\u201d pa haya sa con pa skirbi palabra.<\/p>\n<p>Actualmente e lista di palabra ta consisti di mas o menos 17.000 palabra. E intencion ta pa den futuro sigui amplia e lista cu mas palabra y revisa e reglanan di ortografia si ta necesario.<\/p>\n<p>Pa esnan cu ta prefera di haya e buki blauw den nan man, DEA ta informa cu esnan interesa por pasa busca un buki blauw libremente na e filial di DEA den e edificio di ex-Codemsa na Cumana (di dos piso parti panort), tanten cu tin den stock.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<h4>Info \/ Contact<\/h4>\n<p>Pa mas informacion por busca <a href=\"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/papiamento\/\">[P] Papiamento<\/a> den e alfabet menu riba nos homepage of por acudi na e website\u00a0<a href=\"http:\/\/www.papiamento.aw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[Papiamento.aw]<\/a>.<\/p>\n<p>Pa cualkier pregunta por tuma contacto cu\u00a0<a style=\"text-align: justify;\" href=\"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/contact\/departamento-di-ensenansa\/\">DEA &#8211; Proyecto Idioma den Ense\u00f1ansa<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dia prome di november 2018, Parlamento di Aruba a trata e ley di ortografia di Papiamento\u00a0 durante un reunion publico. Maske cu e topico tabata trata ortografia, tabatin hopi pregunta tambe tocante Papiamento den ense\u00f1ansa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[146,44],"class_list":["post-16935","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news","tag-minowd","tag-papiamento"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16935"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16994,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16935\/revisions\/16994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ea.aw\/pages\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}